ISRARLI TAKİP SUÇU

1. Israrlı Takip Suçu (Md. 123/A)

Israrlı takip suçu, TCK’nın kişilere karşı suçlar kısmının hürriyete karşı suçlar bölümünde 123/A maddesi ile düzenlenmiştir.

Düzenleme şu şekildedir:

(1) Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Suçun;

a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,

b) Mağdurun okulunu, işyerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,

c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, halinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

 

2. Suçun Hukuki Konusu Nedir?

Israrlı takip suçu Kanunun hürriyete karşı suçlar bölümünde yer aldığına göre sistematik açıdan burada korunan hukuki değer kişi hürriyetidir. Her ne kadar bahse konu suçlar korunan hukuki değere göre tasnif edilseler de suç öngören bir norm birden fazla hukuksal değeri koruyabilir. Israrlı takip suçu da bu durumun örneklerinden biridir. Israrlı takip suçunun unsurları dikkate alındığında normun koruduğu değerlerin içinde cinsel özgürlük ve yaşama hakkı olduğu da söylenebilir.

 

3. Israrın Kapsamı Nedir?

TCK’da bir davranışın ısrarla yapıldığı sonucuna varılabilmesi için kaç kez tekrarlanması gerektiğine ilişkin açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Her olayın somut özelliklerine ve kendine özgü koşullarına göre davranışta ısrar olup olmadığı tespit edilir.

Israrın ispatı için fiile bakılmalıdır. Yargıtay kararlarında failin telefon etmesi, mağdurun evinin önüne gelmesi ve mağduru takip hareketlerini bir bütün olarak ısrar unsurunun ısrarlı takip suçu oluşması olarak kabul edilmiştir.

 

4. Israrlı Bir Şekilde Temas Kurmaya Çalışmak Neyi İfade Eder?

Maddi unsuru oluşturan seçimlik hareketlerden biri de, mağdurla ısrarlı bir şekilde temas kurmaya çalışmaktır. Kanun failin mağdura ulaşmasını şart koşmamıştır, temas kurmaya çalışma ısrarı yeterlidir. Dolayısıyla, mağdur tarafından okunmamasına rağmen ona müteaddit kereler e-posta göndermek, mağdur cevapsız bıraksa da çok sayıda arama/çağrı, telesekretere mesajlar bırakmak ve hatta sosyal medya mecralarında defalarca arkadaşlık isteği göndermek bu suçu oluşturabilecek davranışlardır.

 

5. Neticede Dikkat Edilen Hususlar Nelerdir?

Israrlı takip suçu tehlike suçu değil, zarar suçudur; ayrıca sırf hareket değil, netice suçudur. Suçun neticesi, mağdur üzerinde ‘‘ciddi bir huzursuzluk oluşması’’ ya da mağdurun ‘‘kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duyması’’dır.

Suçta aranan netice, mağdurun failin hareketlerinden kaygı ya da endişe duyup duymadığını araştırmayı da gerektirmektedir. Israrlı takibin mağdur için büyük stres kaynağı olması, gündelik hayatın akışını etkilemesi, mağdurun psikolojisini bozması gibi sonuçları olmalıdır.

 

6. Manevi Unsur Nedir?

Israrlı takip suçunun oluşabilmesi için genel kast yeterlidir. Suç olası kastla da işlenebilir. Failin ısrarlı takip fiilini hangi maksatla gerçekleştirdiğinin suçun oluşması bakımından bir önemi bulunmamaktadır.

 

7. Hukuka Uygunluk Sebepleri Nelerdir?

Genel hukuka uygunluk nedenleri olan meşru savunma (TCK m. 25), kanun hükmü ve görevin ifası (m. 24), hakkın kullanımı (m. 26/1) ve ilgilinin rızası (m. 26/2); kanundaki tarife objektif olarak uyan fiili hukuka uygun hale getirir.

 

8. Suça Etki Eden Haller Nelerdir?

Ø Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,

Ø Mağdurun okulunu, işyerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,

Ø Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi, halinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

Ø Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.