KAMU DAVASINA KATILMA

1. Katılan (Müdahil)

Ceza Muhakeme Kanununda, kovuşturma evresinde mağdur ve suçtan zarar gören başta olmak üzere davadan menfaati etkilenebilecek olanlara davaya katılma hakkı tanınmıştır.

 

2. Kamu Davasına Katılma (Md. 237)

CMK 237. maddesinde; mağdur, suçtan zarar gören gerçek ve tüzel kişiler ile malen sorumlu olanların, ilk derece mahkemesindeki kovuşturma evresinin her aşamasında hüküm verilinceye kadar şikâyetçi olduklarını bildirerek kamu davasına katılabilecekleri düzenlenmiştir.

Kanun yolu muhakemesinde davaya katılma isteğinde bulunulamayacağı ise genel hükümdür. Hükmün istisnası ise, ilk derece mahkemesinde ileri sürülüp reddolunan veya karara bağlanmayan katılma isteklerin, kanun yolu başvurusunda açıkça belirtilmişse incelenip karara bağlanacağı olarak düzenlenmiştir.

Diğer yandan soruşturma evresinde katılma talebinde bulunulması mümkün değildir. Katılma için ise davada yazılı olarak beyanda bulunulabileceği gibi sözlü olarak da beyanda bulunulabileceği düzenlenmiştir.

 

3. Katılma Usulü (Md. 238)

Katılma, kamu davasının açılmasından sonra mahkemeye dilekçe verilmesi veya katılma istemini içeren sözlü başvurunun duruşma tutanağına geçirilmesi suretiyle talep edilebilir. Duruşma sırasında şikâyeti belirten ifade üzerine, suçtan zarar görenden davaya katılmak isteyip istemediği sorulur.

İlgili mahkemece cumhuriyet savcısının, sanık ve varsa müdafiinin dinlenmesinden sonra davaya katılma isteminin uygun olup olmadığına karar verilir.

 

4. Katılmanın Davaya Etkisi (Md.240)

Katılma davayı durdurmaz. Tarihi belirlenmiş olan duruşma ve yargılama usulüne ilişkin diğer işlemler vaktin darlığından dolayı katılan kimse çağrılamayacak veya kendisine haber verilemeyecek olsa bile belirli gününde yapılır.

Kişinin katılma iradesini ortaya koyabilmesi için davadan haberinin olması gerekir. Katılan sıfatı, ilgili kişilerin kamu davasına katılmak istemi hakkında yargılama makamının olumlu karar vermesiyle kazanılır.

 

5. Katılmadan Önceki Kararlara İtiraz (Md 241)

Katılmadan önce verilmiş olan kararlar katılana tebliğ edilmez. Bu kararlara karşı kanun yoluna başvurabilmesi için Cumhuriyet savcısı için öngörülen sürenin geçmesiyle katılan da başvuru hakkını kaybeder.

Katılana kendisinin davaya katılmasından önceki kararlara karşı kanun yoluna başvurma hakkı tanınmış ancak bu hakkı kullanması için ayrı bir süre verilmeyip cumhuriyet savcısının başvuru için sahip olduğu süre içinde kanun yoluna başvurma hakkını kullanabileceği düzenlenmiştir.

 

6. Katılanın Kanun Yoluna Başvurması (Md 242)

Katılan, Cumhuriyet savcısına bağlı olmaksızın kanun yollarına başvurabilir. Üst mahkeme tarafından kararın, katılanın başvurusu üzerine bozulması durumunda, cumhuriyet savcısı işi yeniden takip etmekten sorumludur.

Katılanın sahip olduğu haklar muhakemenin herhangi bir süjesinin sahip olduğu haklardan farksızdır. Katılan, vekil vasıtasıyla söz alabilir. Cumhuriyet savcısından bağımsız olarak sanık ile veya davanın esasıyla ilgili birtakım taleplerde bulunabilir ve verilen hükme karşı Cumhuriyet savcısından bağımsız olarak sanık aleyhine kanun yoluna başvurabilir.

Katılan, savcının talebi ne olursa olsun, sanık aleyhine talepte bulunabilir ancak katılan, sanığın lehine kanun yoluna başvuramaz.