Destek Hattı
Türk Silahlı Kuvvetlerinde disiplin cezaları 6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu’na göre verilmektedir. Verilen disiplin cezaları personelin dosyasına işlenmekte ve meslek hayatı boyunca tüm seçimlilik görevlerde personelin karşısına çıkarak belirli görevlere seçilmesine, terfi etmesine, şerit rozet almasına ve statü geçişlerine engel olmaktadır. Bu nedenle hukuksuz bir şekilde verilen disiplin cezalarının iptal edilmesi personelin lehine olmaktadır.
6413 sayılı TSK Disiplin Kanunu kapsamında disiplinsizlik; kasten veya taksirle işlenebilmektedir. Aynı fiil nedeniyle yazılı disiplin cezalarından birden fazlası verilemez. Bir fiilin birden fazla disiplinsizlik teşkil etmesi hâlinde ağır olan disiplin cezası verilir. Bir fiilin diğer kanunlar kapsamında idari yaptırıma bağlanmış olması, aynı fiile disiplin cezası verilmesine engel teşkil etmez.
Herhangi bir fiilden dolayı ilgili hakkında yapılan adli soruşturma veya kovuşturma, aynı fiilden dolayı ayrıca disiplin soruşturması ve tahkikat yapılmasını, disiplin cezası verilmesini ve bu cezanın yerine getirilmesini engellemez.
Subay, astsubay ve uzman erbaşlar ile sözleşmeli erbaş ve erler hakkında verilebilecek disiplin cezaları ağırlık derecesine göre;
a) Uyarma
b) Kınama
c) Hizmete kısmi süreli devam
ç) Aylıktan kesme
d) Hizmet yerini terk etmeme
e) Oda hapsi
f) Silahlı Kuvvetlerden ayırmadır. Uyarma, kınama, hizmete kısmi süreli devam ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; hizmet yerini terk etmeme ve oda hapsi cezaları disiplin kurulları ve disiplin amirleri tarafından; Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezası yüksek disiplin kurulları tarafından verilir.
Savunma alınmadan disiplin cezası verilemez. İsnat olunan hususlar ile savunma için verilen süre açıkça ve yazılı olarak ilgiliye bildirilir. Yüksek disiplin kurulunun görevine giren disiplinsizliklerde verilecek savunma süresi üç iş gününden, diğer disiplinsizliklerde ise iki iş gününden az ve her hâlde beş iş gününden fazla olamaz. Savunması istenen kişinin talebi hâlinde ilave savunma süresi verilebilir. Ancak, ilk verilen savunma süresi ile ilave verilen savunma süresinin toplamı beş iş gününü geçemez. Verilen süre içinde savunmasını yapmayan personel savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin cezası verilmesi sıkı şekil şartlarına tabidir. Bu kapsamda usulde yapılan eksiklikler mahkemelerce iptal edilmektedir. Özellikle disiplin soruşturması yapılmadan, savunma sürelerine riayet edilmeden, disiplin cezalarının nev’inin yanlış nitelendirilerek disiplin cezası verilmesi durumunda bu disiplin cezaları idare mahkemeleri tarafından iptal edilmektedir. Burada dikkat edilmesi gereken husus disiplin cezalarına itiraz edilmesini müteakip cezanın kesinleşmesinden başlayarak 60 gün içinde yetkili idare mahkemesine iptal davası açılması gerekmektedir. Uyarma, kınama ve hizmete kısmi süreli devam cezalarına karşı yargı yolu kapalıdır. Bu nedenle sadece aylıktan kesme, hizmet yerini terk etmeme, oda hapsi, Silahlı Kuvvetlerden ayırma cezalarına karşı iptal davası açılabilir.
Uyarma cezasını gerektiren disiplinsizlikler
1. Emri mütalaa etmek
2. Görevde kayıtsızlık
3. Hizmet dışındayken amir veya üste saygısızlık
4. Mesai çizelgesine uymamak
5. Kılık ve kıyafeti bozuk olmak
6. Usulsüz müracaat veya şikâyette bulunmak
7. İsraf etmek
8. Saygısız davranmak
9. Başkalarını kötülemek
10. Askeri nezaket kurallarına uymamak
11. Hizmet haricinde yalan söylemek
12. Selamlama yapmamak
13. Zamana riayet etmemek
14. Mesai dışında aşırı alkol kullanımı
15. Görev dönüşü tekmil vermemek
16. Kişisel ve çevre temizliğine dikkat etmemek
17. Kendini geliştirmede yetersiz kalmak
Kınama cezasını gerektiren disiplinsizlikler
1. Amir veya üste nezaketsizlik
2. Meslek etiğine aykırı davranışta bulunmak
3. Küfürlü konuşmak
4. Askeri silsileyi bozarak hareket etmek
5. Uygun olmayan hitaplarda bulunmak
6. Sorumluluktan kaçmak
7. Askeri eşyayı uygun kullanmamak
8. Sağlığın korunması kurallarına uymamak
Hizmete kısmi süreli devam cezasını gerektiren disiplinsizlikler
1. Üste saygısızlık
2. Görev yerini izinsiz terk etmek
3. Temaruz
4. Uygunsuz davranışlarda bulunmak
5. Ketum davranmamak
Aylıktan kesme cezasını gerektiren disiplinsizlikler
1. Amire saygısızlık
2. Yalan söylemek
3. Hizmetle ilgisi olmayan emir vermek
4. Maiyetinin gözetiminde ihmal göstermek
5. Ayrımcılık yapmak
6. Yasak edilen yerlere girmek
7. Kayırma talep etmek
8. Maiyetinden hediye kabul etmek
9. Hizmetteyken siyasi içerikli konuşmak
10. Yasaklanmış faaliyetlere katılmak
11. İzinsiz olarak garnizonu terk etmek
12. Ulaşım güvenliğini ihlal etmek
Hizmet yerini terk etmeme cezasını gerektiren disiplinsizlikler
1. Emre itaatsizlik
2. Kısa süreli kaçmak
3. İzin süresini geçirmek
4. Hizmete mahsus eşyaya zarar vermek
5. Hediye istemek veya borç almak
6. Maiyetinin disiplinsizliği hakkında soruşturma yapmamak
7. Asta kötü muamele yapmak
8. Nöbet talimatına aykırı hareket etmek
9. Hoşnutsuzluk yaratmak
10. Tahrik
11. Sarhoşluk
12. Kumar oynamak
13. Yasak edilen malzemeyi bulundurmak
14. İzinsiz üyelik
